GNIAZDO: "Osadnicy z Catanu"

Osadnicy z Catanu


Autor: Klaus Teuber
Wydawca: Kosmos Verlag (1995)
Liczba graczy: 2-4 (rozszerzenie: 2-6)
Plansza: Składana z sześciokątnych pól
Karty: Karty Rozwoju, Karty Zasobów
Akcesoria: dwie kostki sześcienne, żetony zasobów, pionki dróg, osad i miast, pionek Rozbójnika

 

    Trudno znaleźć grę planszową równie wciągającą, której zasady są tak proste, a wariantów rozgrywki tak wiele. W tym jednym zdaniu udało się zmieścić całą recenzję, ale może po kolei.

    Grę zaprojektował Klaus Teuber, a wydał niemiecki producent Kosmos Verlag pod tytułem "Die Siedlers von Catan". W roku 1995 trafiła do Stanów Zjednoczonych i jako "The Settlers of Catan" podbiła Nowy Kontynent. Może w niej wziąć udział 2-4 graczy (w wersji rozszerzonej nawet sześciu). Celem uczestników jest zgromadzenie dziesięciu Punktów Zwycięstwa poprzez podbój wyspy Catan. Punkty otrzymuje się za wybudowane wioski, miasta i szlaki handlowe, za posiadanie największej armii i za ufundowane budowle w rodzaju uniwersytetu czy katedry. Podstawowy sposób zdobywania punktów to budowa wiosek i miast. Każda wioska warta jest jeden, a miasto dwa Punkty Zwycięstwa.

    Rozgrywka zaczyna się od ułożenia planszy-wyspy. Plansza powstaje z sześciokątnych obszarów. Każdy przedstawia jakąś część lądu (pole uprawne, lasy, góry, pastwiska lub wzgórza) albo morze. Wyspa ma kształt dużego sześciokąta foremnego, a otacza ją morze, przy czym niektóre "morskie" obszary posiadają symbol portu.

    Podczas gry uczestnicy stawiają wioski i miasta na styku trzech obszarów, zaś drogi - wzdłuż krawędzi dwóch obszarów. Zasady wymagają, aby każda nowa budowla (osada lub droga) stykała się z inną budowlą należącą do gracza, a postawioną wcześniej (wyjątkiem są tylko pierwsze dwie wioski). Oznacza to, że nie wolno budować w dowolnym fragmencie wyspy, a tylko w pobliżu terenów już wcześniej zagospodarowanych. Zasada ta znajduje odbicie w strategii graczy. Należy własnymi osadami i szlakami handlowymi ograniczać możliwości rozwoju przeciwnika.

    Na ułożoną planszę nakłada się żetony z numerami od 2 do 12. Podczas gry rzut dwoma kostkami określa, które obszary przynoszą zasoby, te zaś otrzymują gracze posiadający wioskę lub miasto wybudowane w rogu obszaru. Jeden obszar wyspy może zaopatrywać nawet trzech różnych graczy, ponieważ tyle maksymalnie osad można wybudować przy jednym obszarze. Wioski otrzymują jedną porcję zasobu, miasteczka - dwie. Zgodnie z rozkładem prawdopodobieństwa obszary z numerami 6 lub 8 częściej przynoszą zasoby niż pola z numerami 2 lub 12. Stąd gracze dążą do zabudowania obszarów z numerami gwarantującymi częsty "przychód".

    W grze występuje pięć rodzajów zasobów produkowanych przez poszczególne rodzaje obszarów: pszenica, drewno, węgiel, owce, cegły. Zasobami płaci się za drogi, osady i karty (o nich trochę dalej). Na przykład odcinek drogi kosztuje jedną porcję cegieł i jedną drewna, zaś karta po jednej porcji węgla, pszenicy i owiec. Stąd dostęp do zasobów wpływa silnie na strategię graczy. Posiadanie osad wokół obszarów zapewniających dużą ilość cegieł i drewna umożliwia szybką budowę długich dróg. Z kolei dostęp do węgla i pszenicy pozwala kupować karty, a także zmieniać wioski na miasta przynoszące większy dochód z zasobów, ale zazwyczaj wyklucza możliwość budowy dróg.

    Kluczowe znaczenie ma wstępny etap gry, kiedy uczestnicy budują pierwsze dwie wioski w dowolnych miejscach wyspy (wioski nie muszą wtedy łączyć się ze sobą). Błąd popełniony na tym etapie ma wpływ na całą rozgrywkę. Trzeba pamiętać, że każda budowana droga i osada musi łączyć się z wybudowanymi wcześniej.

    Rozsądna gospodarka zasobami stanowi zatem najważniejszy element gry. Gracze mogą wymieniać materiały między sobą. Można także handlować z bankiem. Bank wydaje 1 porcję dowolnego zasobu w zamian za 4 porcje innego. Lepszy kurs wymiany zapewniają porty: 3 do 1 w przypadku portów ze wszystkimi towarami lub 2 do 1 w portach specjalistycznych, tj. akceptujących tylko jeden, z góry określony rodzaj materiałów.

    Z portów mogą jednak korzystać wyłącznie uczestnicy posiadający wioskę lub miasto przy obszarze morskim z symbolem portu. Przy wyrównanych umiejętnościach graczy nie da się wygrać "Osadników" bez choćby jednego portu. Najszczęśliwsza sytuacja to taka, kiedy na początku gry można ustawić wioskę przy porcie specjalistycznym i równocześnie graniczącą z obszarem zapewniającym ów wymagany przez port surowiec. Wtedy od razu gracz zyskuje sporą przewagę nad przeciwnikami.

    Oprócz budowania osad i dróg gracze kupują także Karty Rozwoju. Niektóre przyspieszają rozwój królestwa: pozwalają na darmową budowę dróg, premiują zasobami zebranymi od innych graczy lub z banku. Inne przedstawiają specjalne budynki jak uniwersytet, biblioteka, katedra czy pałac gubernatora. Każdy z tych budynków jest wart jeden Punkt Zwycięstwa po zagraniu karty.

    Dodatkowe punkty otrzymuje gracz, który posiada najdłuższy szlak lub największą armię. Armię tworzy się wystawiając Karty Rozwoju z żołnierzami, co oczywiście wymaga odpowiednich zasobów. Zazwyczaj strategię zorientowaną na zdobywanie kart obierają gracze, którzy nie są w stanie budować dróg. Wtedy zamiast rozszerzać swoje "królestwo" na większe terytorium, zagrywają raczej karty przynoszące punkty zwycięstwa.

    Ostatni element mechaniki gry stanowi Rozbójnik. Po wyrzuceniu siedmiu oczek gracz przesuwa pionek Rozbójnika na dowolny obszar wyspy. Obszar ten nie produkuje żadnych zasobów dopóki pionek nie zostanie na nowo poruszony. Ponadto gracz przesuwający pionek zabiera jedną porcję losowo wybranego zasobu przeciwnikowi posiadającemu osadę przylegającą do nowego miejsca pobytu Rozbójnika.

    Przesuwanie Rozbójnika odbywa się także po zagraniu karty z żołnierzem. Karty te stanowią zatem swojego rodzaju źródło przychodu zasobów, a ponadto pozwalają blokować najcenniejsze obszary leżące wokół osad przeciwników.

    Generalnie zasady "Osadników" są bardzo proste. Gra się szybko i płynnie. Po kilku rundach przez planszę wiedzie już kilka szlaków, wzdłuż nich rozstawione są osady, a gracze skrzętnie gromadzą rozmaite zasoby. Największym atutem gry układ planszy, który zmienia się z rozgrywki na rozgrywkę. Podczas jednej partii drewno może być łatwo dostępne, podczas innej - rzadkie. Wymusza to zupełną zmianę strategii i kierunków rozwoju. Blokowanie dostępu do portów i zasobów to podstawy konkurencji. Kolejność budowy osad, dróg i miast jest także ważna aby zapewnić harmoniczny rozwój.

    Dostępna obecnie wersja gry różni się nieco od oryginalnego wydania. Morze otaczające wyspę zamieniono z sześciokątnych pól na sześć kawałków tworzących obramowanie planszy. Układ portów jest zatem z góry narzucony, co trochę psuje zabawę.

    "Osdnicy z Catanu" doczekali się kilku wariacji. Jest wersja gry w kosmosie, wersja dla dzieci, wersja z kreskówkami i tak dalej. Podstawowe wydanie wydaje się jednak nie do pobicia. Szczególnie iż posiada dwa ciekawe dodatki. Pierwszy rozszerza wyspę i umożliwia grę w pięć lub sześć osób. Drugi dodaje więcej pól "morskich" i pionki statków (tras handlowych). Rozgrywka toczy się wtedy między wyspami. Obok wariacji oficjalnych wydanych w postaci dodatków do gry, fani stworzyli dziesiątki scenariuszy. Niektóre wykorzystują wyłącznie elementy z oficjalnych wydań dostępnych w sklepach, zaś inne wprowadzają własne rozwinięcia, na przykład obszar wulkanu czy nowe budynki.



Rzuć okiem na szczegółowy opis gry.




Przejdź do strony głównej GNIAZDA.

Przejdź do listy wszystkich opisanych gier.